“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı … Sigortalar Kurumu vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Davacı vekili, müvekkiline ait daire için 24.10.2011-24.11.2012 tarihlerini kapsar şekilde DASK poliçesi yapıldığını, davaya konu taşınmazın 09.11.2011 tarihinde meydana gelen depremde hasar gördüğünü ve taşınmaz hakkında yıkım kararı verildiğini, müvekkilinin davalı şirkette müracaatı olduğu halde zararının karşılanmadığını belirterek şimdilik 10.000,00 TL harca esas değer göstererek 6100 sayılı yasanın 107. maddesine göre belirlenecek poliçe bedeli maddi tazminatın 09.11.2011 tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesini talep etmiş, 11/11/2015 tarihli ıslah dilekçesi ile davasını 99.666,00 TL olarak ıslah etmiştir.
Davalı vekili, hasar tespiti için bağımsız eksper atadıklarını, eksperin belirlemelerine göre davacı talebinin yasalara uygun olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre, davanın kısmen kabulü ile 79.340,00 TL tazminatın 07/01/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı DASK vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalı DASK vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazının reddi gerekmiştir.
2-Dava, zorunlu deprem sigortası poliçesine dayanılarak taşınmazda meydana gelen zararın tazmini istemine ilişkindir.
Davalı DASK, dava konusu taşnımazın poliçe tanzimi öncesi 23.10.2011 depreminde hasar gördüğünü rizikonun poliçe teminatı dışında kaldığını iddia etmiş ise de; bu iddiasını ispatlayamadığı gibi mahkemece Afad’a yazılan müzekkereye verilen cevap yazısı ekindeki 01.11.2011 ön hasar tespit formunda dava konusu taşınmazın 23.10.2011 tarihindeki afette hasarlı-oturabilir olduğu belirtilmiştir. 08/08/2012 tarihli Afad raporuna göre ise dava konusu konut ağır hasarlı olarak tespit edilmiştir. Davacı vekili ise, 14.10.2014 tarihli celsede “Uyuşmazlık konusu olayın poliçesi birinci deprem ile ikinci deprem arasında düzenlenmiştir. Birinci depremden sonra müvekkilime ait konutunun bulunduğu binaya Dask tarafından orta hasar raporu tanzim edilmiştir. Bizim talebimiz orta hasarlı olan konutların ortalama hasar miktarının düşülerek ağır hasarlı konuta verilecek tazminat miktarının hesaplanmasından ibarettir. Bu yönde rapor aldırılmasını talep ediyoruz.” şeklinde beyanda bulunarak dava konusu taşınmazın poliçe tanzimi öncesi birinci depremde orta hasar gördüğünü kabul etmiş ve ikinci depremdeki ağır hasar miktarından birinci depremdeki orta hasar miktarının çıkarılarak aradaki farkın kendisine ödenmesini talep etmiştir.
Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları’nın B.3-1. maddesinde “Sigorta tazminatının hesabında, tam veya kısmi hasar olmasına bakılmaksızın, rizikonun gerçekleştiği yer ve tarihte, benzer yapı özellikleri göz önünde bulundurularak, binanın piyasa rayiçlerine göre hesaplanan yeniden yapım maliyeti esas alınır.” Nitekim, hükme esas alınan 16/02/2015 havale tarihli bilirkişi raporunda da, dava konusu taşınmazın piyasa rayiçlerine göre hesaplanan yeniden yapım maliyeti 99.600,00 TL olarak bulunmuştur. Mahkemece yerinde ve isabetli olarak davaya konu konutun Van ilinde meydan gelen 23/10/2011 tarihli depremden sonra 24/11/2011 tarihinde dask poliçesinin yapıldığı, daha sonra 09/11/2011 tarihinde 5,6 şiddetinde yeni bir deprem daha meydana geldiği, 08/08/2012 tarihli Afad raporuna göre dava konusu konutun ağır hasarlı olarak tespit edildiği, ilk depremden sonra yapılmış her hangi bir hasar tespiti bulunmadığı, her ne kadar davalı tarafından davacının başvurusu üzerine dava konusu taşınmazın deprem sonrasında poliçe düzenlenmeden hasar gördüğü ve bu nedenle herhangi bir ödeme yapılmayacağı belirtilerek davacıya ödeme yapılmamış ve bunun üzerine dava açılmış ise de, davalının da basiretli bir iş sahibi olarak poliçe düzenlenmeden taşınmazı kontrol edip bura göre poliçe düzenlemesi gerektiği, sorumluluğun sadece davacıda olmadığı değerlendirilmiştir. Ancak, mahkemece, dask eksperi tarafından düzenlenen 15/02/2012 tarihli raporda tespit edilen 20.326,00 TL hasar bedelinin 16/02/2015 havale tarihli bilirkişi tarafından düzenlenen raporda tespit edilen 99.666,00 TL sigorta tazminat bedelinden mahsubu sonucu elde edilen 79.340,00 TL olarak davanın kısmen kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur. Zira, her ne kadar mahkemenin izlemiş olduğu yöntem yerinde ise de; davalı tarafından atanan 15/02/2012 tarihli eksper raporunda tespit edilen 20.326,00 TL hasar bedelinin işin uzmanı bilirkişi heyetinden aldırılacak bir rapor ile gerçek zarar olup olmadığı tespit etmesi gerekirken sadece eksper raporuna itibar ederek sonuca ulaşmaya çalışması hatalı olmuştur.
Bu durumda, mahkemece yapılacak iş; 15/02/2012 tarihli eksper raporunda tespit edilen 20.326,00 TL hasar bedelinin işin uzmanı bilirkişi heyetinden aldırılacak bir rapor ile gerçek zarar olup olmadığı tespit edilmesi bilirkişi tarafından belirlenen bu tutarın 16/02/2015 havale tarihli bilirkişi tarafından düzenlenen raporda tespit edilen 99.666,00 TL sigorta tazminat bedelinden mahsup etmesi ve çıkacak sonuca göre karar verilmesi olacaktır. Eksik inceleme ile yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesi bozma nedeni yapılmıştır.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı DASK vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı DASK vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA 10.10.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Davacı vekili, müvekkiline ait, davalı nezdinde zorunlu deprem sigortalı konutunun 09.11.2011 tarihinde meydana gelen depremde hasar gördüğünü, konutta meydana gelen zarardan davalının sorumlu olduğunu açıklayıp 15.584,00 TL’nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili; talebin teminat dışında kaldığını, poliçe tanzimi sırasında konutun hasarlı olduğunun kasıtlı olarak beyan edilmediğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, toplanan delillere, benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kabulü ile 15.584,00 TL’nin tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, zorunlu deprem sigortasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Davacı vekili, müvekkiline ait konutun 09.11.2011 tarihinde meydana gelen depremde hasarlandığını açıklayıp tazminat talebinde bulunmuş, davalı vekili; davacının konutunda meydana gelen hasarın 23.10.2011 tarihinde meydana gelen depremde oluştuğunu, depremden/hasardan 8 gün sonra poliçe düzenlendiğini, 23.10.2011 de meydana gelen hasardan sonra henüz konutların incelenmediğinden 23.10.2011 tarihli
deprem nedeni ile konutlarda oluşan hasarın konut sahipleri dışında bilinmediğini, davacının konutu hasarlı halde iken sigortalandığı için tazminat talebinin reddediğini, zira davacının konutu ile aynı sitede daha önceki depremde hasar gördüğü tespit edilen ve bu sebeple ödeme yapılmayan emsal hasar dosyaları bulunduğunu, aynı binada ilk depremde hasar gören taşınmazın bulunmasının davacının da konutunun poliçeden önce hasarlı olduğunun en büyük kanıtı olduğunu, bu nedenle davacının konutunun geçmiş depremlerde orta veya ağır hasar durumunun kasıtlı olarak beyan etmediğinden talebin teminat dışında kaldığını savunmuş, mahkemece davalının savunmaları üzerinde durulmaksızın davanın kabulü yönünden hüküm kurulmuştur.
Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.
Dava tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun (TTK) 1401. maddesinde “Sigorta sözleşmesi, sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir.” düzenlemesi mevcuttur. Aynı yasanın 1409. Maddesi hükmüne göre sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sigortacı sorumlu olup kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.
Davacı ile davalı DASK arasında TTK 1401. maddesine göre düzenlenen, geçerlilik süresi 01.11.2011-01.11.2012 olan DASK poliçesinde dava konusu konutun hasarsız olduğu DASK tarafından kabul edilmiştir. Davalı, davaya konu meskenin poliçe tanzimi sırasında orta veya ağır hasarlı olduğunu, talebin teminat dışında kaldığını savunmuş ve buna ilişkin delillerini sunmuştur.
Bu durumda mahkemece, davalının savunmalarında bildirdiği delillerin toplanarak, özellikle de; davacının meskeni ile aynı sitede/binada bulunup da 23.10.2011 tarihli depremde orta veya ağır hasarlandığı iddia edilen meskenlere ilişkin hasar dosyalarının ve bu meskenler hakkında resmi makamlarca yapılmış tespit dosyalarının da getirtilerek davalının savunmaları doğrultusunda bir araştırma yapılması, yapılan bu araştırmalar neticesinde davaya konu meskenin poliçe tanziminden önce az hasarlı olduğunun tespit edilmesi halinde, depreme riskli bölgede, poliçe tanziminden kısa süre önce de büyük ölçekli depremin olduğu da gözetilerek poliçe tanzimi sırasında sigorta şirketinin de gerekli araştırmaları yapmayarak kusurlu olduğunun düşünülmesi, 23.10.2011 tarihli depremde az hasarlı olduğunun tespit edilmesi halinde oluşan az hasara ilişkin zararın yapılacak hesaplamada indirim sebebi olarak gözetilmesi gerektiği hususlarında araştırma yapılarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmek üzere hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının hükmün BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 24/10/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.