“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : İŞE İADE İSTEMLİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili; müvekkilinin, davalı işyerinde 08.03.2007-31.10.2014 tarihleri arasında çalıştığını, haklı veya geçerli bir neden olmaksızın iş sözleşmesinin sona erdirildiğini, … Meslek Hastalıkları Hastanesi Sağlık Kurulundan almış olduğu 22.07.2014 tarihli raporda sağlık sorunları nedeniyle ağır ve tehlikeli işlerde çalışamayacağı belirtildiğinden 4857 sayılı Yasanın 25-I-b ve toplu iş sözleşmesinin 55. Maddesi gereğince iş akdinin sonlandırıldığının fesih bildirimi yazısında belirtildiğini, fesih bildiriminde gösterilen gerekçenin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin rapor süresi dolmadığını ve tedavisinin sona ermediğini, iyileşme ihtimalininin göz ardı edildiğini, feshin son çare olarak düşünülmediğini, işverenin kıdemli işçileri işten çıkararak yerlerine yeni işçi aldığını, müvekkilinin hastalığının düzelmesine kadar işletmenin başka bir kısmında görevlendirilebileceği gibi, ücretsiz izin uygulamasını da yapabileceği halde yapılmadığını, ayrıca müvekkilinin yaptığı iş ağır ve tehlikeli iş kapsamında değerlendirilemeyeceğini ileri sürerek; feshin geçersiziliğinin tespiti ile müvekkilinin işe iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
B) Davalı Vekilinin Cevabının Özeti:
Davalı vekili; usule ilişkin özel hakem (tahkim) itirazında bulunduklarını, davacının kontinü dökümde çalıştığını, … Meslek Hastalıkları Hastanesi Sağlık Kurulundan almış olduğu 22.07.2014 tarihli raporu işverene sunduğunu, bu rapor ve iş yeri hekiminin görüşü doğrultusunda müvekkili şirketin çelikhane/üretim bölümü dışında davacının istihdamının devamı için gerekli ve yeterli araştırma yapıldığını, araştırma sonucunda işyerinin iştigal konusunun demir çelik endüstri olması, ağır ve tehlikeli işler kapsamında bulunması, işte çalışacak olan işçinin ağır ve tehlikeli işlerde çalışabilir raporunun olması şartının aranması, davacının sadece büro ve idari işlerde çalışabileceği fakat bu işlerin üretim bölümü içinde olmadığı, büro ve idari işlerin ayrı bir eğitim gerektirmesi ve ihtiyaç durumunun göz önünde tutulması gerektiğini, davacının 7 yıl boyunca üretim bölümünde çalışması nedeniyle şirkette istihdamının mümkün olmadığının görüldüğünü, davacının iş sözleşmesinin sağlık sebepleri nedeniyle 4857 sayılı Kanunu’nun 25. maddesinin l/b fıkrası gereğince haklı nedenle ve feshin son çare olduğu gözetilerek feshedildiğini savunmuştur.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Karar süresinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
E) Gerekçe:
Somut uyuşmazlıkta; davacı işçinin … Meslek Hastalıkları Hastanesi Sağlık Kurulundan almış olduğu 22.07.2014 tarihli raporda “Yüksekte çalışması, sıcakta ve ağır işlerde çalışması uygun değildir. Yasal koşulların öngördüğü tozsuz, kokusuz, dumansız ortamda çalışması” gerektiğine ilişkin görüş bildirilmiştir. Bu sağlık raporu üzerine davalı işveren, davacının sağlık durumuna uygun çalışabileceği daha hafif bir iş bulunamadığı gerekçesi ile İş Kanunu’nun 25/1-b maddesi uyarınca iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini savunmuştur.
İçerisinde uzman doktorunda yer aldığı bilirkişi heyetine dava dosyası tevdi edilmiş ve bilirkişilerin işyeri ile dosya üzerinde yapılan inceleme sonrası düzenledikleri raporda; davacının, çelikhane üretimi bölümü ve bölüme bağlı yardımcı birimlerinde çalışmasının sağlık durumuna uygun olmadığı, davacının davalıya ait işyerindeki büro ve idari işlerde çalışması için ayrı bir eğitim gerektiği için bu işlerde çalıştırılmayacağı, …nin işyerinin iştigal konusunun demir çelik endüstrisi olması nedeniyle yapılan işlerin tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer aldığı, davalı şirketin yapmış olduğu asıl işlerin dışında kalan yardımcı işlerin (mutfak, güvenlik, bahçe vb.) bir kısmının ihale edildiği, bir kısmında ise boş kadro olmadığı ve feshin son çare olması ilkesine uyulduğu belirtilmiştir.
Mahkemece, davacının iş sözleşmesinin feshedildiği 30.10.2014 tarihinde sağlık durumuna uygun bir işte çalışma imkanının bulunmadığı, her ne kadar 30.04.2015 tarihinde Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulundan aldığı raporda “ağır ve tehlikeli işlerde, yüksekte, gece karanlıkta çalışmasında sağlığı açısından sakınca yoktur” denilse de bu raporun fesihten çok daha sonra alındığı ve feshin son çare olma ilkesine de uygun davranıldığı gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/1-b maddesinde göre, iş sözleşmesinin sağlık nedeni ile feshedilebilmesi için işçinin tutulduğu hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğunun ve işyerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun Sağlık Kurulunca saptanması gerekmektedir.
İlk derece mahkemesince her ne kadar, 30.04.2015 tarihinde alınan sağlık kurulu raporuna fesihten sonra alındığı gerekçesi itibar edilmemiş ise de, bu raporda feshe konu sağlık kurulu raporuna aykırı bir takım tespitlerde bulunulduğu saptanmıştır.
Sağlık raporları arasındaki çelişki giderilmeli, gerekirse bu hususta ATK’ndan rapor alınmalı ve ilgili yasa maddesinde de belirtildiği üzere, davacının işyerinde çalışmasında sakınca bulunup bulunmadığı net bir biçimde tespit edilmelidir.
Eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalıdır.
F)SONUÇ:
Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 06.11.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : BURSA 9. İŞ MAHKEMESİ
TARİHİ : 25/10/2013
NUMARASI : 2013/163-2013/66

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, 25.06.2003-25.06.2013 tarihleri arasında çalışan davacı işçinin iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından geçerli neden olmadan feshedildiğini belirterek, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18-21. Maddeleri uyarınca feshin geçersizliğine ve davacı işçinin iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili; tespit davası niteliğindeki işe iade davası ile eda davası niteliğindeki fazla çalışma alacağı davasının birlikte açılamayacağını, davacının 25/06/2003 – 25/06/2013 tarihleri arasında müvekkili şirketin Bursa Bölge Müdürlüğü’nde tahsilat uzmanı olarak görev yaptığını, şirketin genel müdürlüğü tarafından alınan işletmesel karar ile iş süreçlerinin verimliliğini artırmak için tüm işletme genelinde uygulanmak üzere organizasyonel değişikliğe gidilmesi konusunda karar alındığını, bu kapsamda aslında atıl olan bir çok pozisyonun kaldırıldığını, bölgelerdeki bazı pozisyonların merkezileştirildiğini, bölgelerdeki direk satış fonksiyonunun tamamen kapatıldığını, tahsilat işlemlerinin müdürlük nezdinde yürütülmeye karar verildiğini fesih yoluna baş vurulmadan önce ciddi tasarruf tedbirleri alınmasına rağmen, alınan tedbirleri zararı kapatmaya yetmediğini, bu nedenle istihdam fazlası olan bir çok personelin iş sözleşmelerinin fesh edilmek zorunda kalındığını, davacının çalıştığı bölgede işçi açığı olmadığını, fesih sonrasında taraflar arasında ” İş Sözleşmesinin Sona Ermesine İlişkin ” protokol imzaladığını, protokol gereğince davacıya 31.301,07 TL kıdem tazminatı, 10.192,99 TL ihbar tazminatı, 2.935,50 TL kullanılmayan yıllık izin ücreti, 3.708,00 TL işlemiş ücreti olmak üzere toplam 48.137.56 TL ödeme yapıldığını, ayrıca yukarıda belirtilen tüm yasal tazminat ve alacaklarının yanı sıra davacıya brüt 23.175,00 TL ek ödeme teklif edildiğini, davacının bu teklifi kabul etmesi üzerine protokol imzalandığını, fesih işlemi sonrasında yapılan ek ödeme ile davacının makul yararının karşılandığın belirterek
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece davacının iş sözleşmesinin ikale ile sonlandırıldığını belirterek davanın reddine karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/2 maddesi uyarınca “feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir”. İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu, daha sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli olduğunu kanıtlayacaktır. Dairemizin kararlılık kazanan uygulaması bu yöndedir. (04.04.2008 gün ve 2007/29752 Esas, 2008/7448 Karar sayılı ilamımız). Feshin işletme, işyeri ve işin gerekleri nedenleri ile yapıldığı ileri sürüldüğünde, öncelikle bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, bağlı işveren kararında işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı(tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı(keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı(ölçülülük denetimi-feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır.
Somut uyuşmazlıkta, iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından işletmesel gerekliliklerden dolayı feshedildikten sonra iş sözleşmesinin sona ermesinin sonuçlarına ilişkin protokolün birlikte imzalandığı, nitekim davalı vekilinin cevabında da açıkça protokolün fesih sonrasında imzalandığının beyan edildiği, fesihten sonra düzenlenen protokolün işveren feshini ortadan kaldırmadığı, iş sözleşmesinin ikale ile sona erdiğinin kabul edilemeyeceği ancak davacının iş sözleşmesinin fesih nedeni olarak gösterilen işletmesel gerekliliklerin yukarıdaki ilkeler uyarınca irdelenmesi için gerekirse üçlü bilirkişi heyetinden rapor alınarak feshin geçerli olup olmadığı değerlendirmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 20.03.2014 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün onanması gerektiğini düşündüğümden sayın çoğunluğun bozma düşüncesine katılmıyorum. 20.03.2014