DAVA :Davacı, işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı iş sözleşmesinin geçerli neden olmaksızın işverence feshedildiğini, fesihte gösterilen nedenlerin gerçek dışı olduğunu, savunma için yeterli süre verilmediğini, daha açıklayıcı bilgi verilmesini istediyse de ertesi gün iş sözleşmesinin sona erdirildiğini, yapılan soruşturmanın tümüyle keyfi olduğunu belirterek, feshin geçersizliğine, işe iadeye ve yasal haklarına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davacının davranışları sonucunda işyerinde olumsuzluklara ve çalışanlar arasında huzursuzluğa yol açması nedeniyle işine son verildiğini, işçinin şube müdürü olarak temsil konumunun değerlendirilmesi gerektiğini; davacının mesai saatlerine uymadığı, çoğunlukla geç geldiği, mesai saatlerinde iddia oyunu oynattığı, en fazla 1-2 saat kalıp gittiği, kasa kapanış saatinde gelmediği, müşterilerle müzik dinleyerek sohbet ettiği, iddia oynadığı, bilgisayarda ilgili sitenin sıklıkla açık olduğu, müşterilerden borç para aldığı gerçekleri nedeniyle feshin geçerli nedene dayandığını, bu eylemleri ile işverenin, işçinin temsil davranışları konusunda güvenini sarstığını, artık davacı ile çalışılmasının mümkün olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, başlangıçta şubenin bir yıllık geriye doğru kredi işlemlerinin teftişi halindeki incelemenin, davacının eylemleri, mesaiye riayeti, iş dışında eylemleri ve girdiği internet sitelerinin araştırılmasına dönüştürüldüğü, şahsileştirildiği, aynı şubedeki diğer çalışanların yazılı şikayeti olmamasına rağmen beş ayrı gün toplam 63 sayfa soru cevap şeklinde ifadesinin alındığı, raporun kapsamına rağmen belirlenen eylemler ile sonuç kanaat arasındaki ölçüsüzlük nedeniyle soruşturma raporunun çelişkili olduğu, davacıya isnad edilen eylemlerin bir kısmı zaman ve şahıs açısından somut olmamakla birlikte, eylemlerin sayı ve niteliği itibariyle davacıya savunma için makul süre de verilmediğinden feshin bu yasal zorunluluğa uyulmaması nedeniyle geçersiz olduğu değerlendirilerek işe iadeye karar verilmiştir.
Hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İşçinin geçerli bir feshe neden olabilecek davranışları İş Yasasının 25.maddesinde öngörülen ve işverene derhal fesih yetkisi tanıyan haklı nedenlerden farklıdır. Yargılama sırasında bu nedenlerin ağırlıkları her olayın özelliğine göre değerlendirilmelidir. İşçinin iyiniyet ve ahlak kurallarına uymayan davranışı sonucunda iş ilişkisine devam etmek işveren açısından çekilmez hale gelmişse, diğer bir anlatımla güven temeli çökmüşse işverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı doğar. Buna karşılık işçinin davranışı taraflar arasında bulunması gereken güven temelini çökertecek ağırlıkta bulunmamakla, iş ilişkisine devamı tam anlamıyla çekilmez hale getirmemekle birlikte, işin normal işleyişini bozuyorsa, işyerindeki uyumu olumsuz yönde etkiliyor ve işverenden bu nedenle iş ilişkisini yürütmesi normal olarak beklenemiyorsa İş Yasasının 18/1.maddesi gereği geçerli fesih hakkı doğar.

Dosya içeriğine göre, davacı şube müdürü olarak çalışmaktadır. İş sözleşmesi yeterli teminat tesis etmemek, çapraz kefaletlere yer vermek, kredibilitesi bulunmayan firmalara kredi tahsis etmek, bir takım firmaların yasal takibe intikalinde gecikmelere yer vermek, paravan nitelikli krediler tahsis etmek, geri ödeme performansı olumsuz olan firmalarla kredi ilişkisine girmek, ticari faaliyeti bulunmayan firmaları kredilendirmek, kredi tahsisleri ile ilgili olarak genel müdürlüğü yanıltmak, ilave risk almak, kredi teminatlarını güçlendirmeye yönelik girişimde bulunmamak, ticari kredilendirme müdürü tarafından uygun görülmeyen bir firma yararına paravan nitelikli krediler tahsis etmek, birçok firmanın bölge müdürü yetkisine girmemesi için kefalet tutarlarını bilgi işlem sistemine şube yetki sınırlarını aşmayacak şekilde tanımlatmak ya da hiç tanımlatmamak, aynı risk grubunda yer alan kişileri risk grubu olarak tanımlatmamak, yasal sürelerin üzerinde geciken krediler ile ilgili olarak borçlu ve kefillere gerekli yasal bildirimleri yapmamak, mevzuat dışı işlemleri ile 6 firma ile ilgili banka zararı oluşması ihtimali doğmasına yol açmak, yakın ilişkisi olduğu müşterilerine masraf indirimi, kasa kolaylığı gibi imtiyazlar tanımak, çalışma saatleri içinde bilgisayarda internet üzerinden futbol bahis sitelerini sıklıkla ziyaret etmek, müşterilerle iddia oyunu oynamaya alışkanlık haline getirmek, mesainin önemli bir bölümünü bu oyuna harcamak, müşterilerle yakın ilişkiler tesis etmek, eğlence merkezlerine gitmeyi alışkanlık haline getirmek, yasal sınırlara yakın düzeyde borçlanmak, kredi ödeme performansı düşük iki müşteriden borç almak, şube içi toplantılarda çalışanlara bağırmak, fikirlerini sormamak, müşteri şikayetlerinden sadece personeli sorumlu tutmak, asabi tavırlar sergilemek, teftiş sırasında müfettişe yanıltıcı bilgiler vermek, işbirliğine yanaşmamak, şube yetkili Yrd Serpil Balaban’ın gayri ahlaki ilişkisinin olduğu yönünde asılsız ithamda bulunmak, şubeye sabah geç gelip akşam ana kasa mutabakatını almadan erken ayrılmak, mesai saatlerinde zaman zaman arşivde oturup gazete okumak, müzik dinlemek, akşam geç saatte bazen spor kıyafetle gelmek, işini tamamlayan personeli akşam geç saate kadar keyfi olarak şubede tutmak nedeniyle sona erdirilmiştir. Yargılama sırasında toplanan belgelerden, idari soruşturmanın çok kapsamlı olduğu, davacı hakkındaki fesih nedenlerinin usulsüz bankacılık işlemleri ve olumsuz davranışları olarak iki grupta toplandığı anlaşılmaktadır.

Usulsüz işlemler işverence somutlaştırılmamıştır. Ancak davalı tanık anlatımları ile doğrulanan, davacının müşterilerle kredi ilişkilerinde hatıra dayalı davranışları nedeniyle güçlükler yaşadıkları, sonradan bunları davacının düzelttiği, mesai saatlerinde iddia oyunu için düzenlenmiş internet sitelerine girecek kadar iddia isimli futbol bahis oyununa düşkün olduğu, müşterilerle bazen arşivde bu oyunu oynadıkları, şube müdürü konumundaki görevinin önemi ve ağırlığı tartışılmaz olan davacıyı ihtiyaç olduğunda ilçedeki iddia bayiine telefon ederek çağırdıklarının dahi olduğu, akşamları kasayı kapatmaya geç geldiği için çalışanların şubeden ayrılamadıkları göz ardı edilemez. İşvereni temsil konusunda şubenin en yetkili kişisi olan işçinin, mesai saatlerine uygun davranması, çalışma saatlerinde de tüm çabasını işine hasretmesi, çalışanlarına disiplini ile örnek olması, müşteriler ile daha sonra sorun yaşamamak için iş yaşamının gerektirdiği mesafeyi koruması gerektiği tartışılmaz. İşçinin açıklanan davranışları ile işyerinde olumsuzluklara yol açtığı sabittir. Belirtilen nedenler, yukarıda açıklandığı şekilde haklı fesih sebebi oluşturmamaktadır. Ancak işçinin bu davranış şeklini sergilemesi iş akışını bozucu niteliktedir. Artık işverenden iş ilişkisini devam ettirmesi normal ölçülerde beklenemez. Fesih geçerli nedene dayanmaktadır ve davanın reddi gerekirken yazılı şekilde kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı İş Kanunun 20.maddesinin 3.fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-)Yerel Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-)Davanın REDDİNE,

3-)Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4-)Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 490.00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, 5-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1100 TL ücreti vekâletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-)Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine kesin olarak oybirliğiyle 13.12.2010 tarihinde karar verildi.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : … BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 26. HUKUK DAİRESİ
DAVA TÜRÜ : İŞE İADE
İLK DERECE
MAHKEMESİ : … 12. İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin red kararına karşı davacı avukatı istinaf başvurusunda bulunmuştur.
… Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi davacı avukatının istinaf başvurusunun kabulüne, HMK ‘nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca … 12. İş Mahkemesi’nin 21/12/2016 tarih ve 2016/510 Esas 2016/497 Karar sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi’nin kararı süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A)Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili; davacının 02/07/2010 tarihinde davalı şirkette çalışmaya başladığını, 11/08/2016 tarihinde iş akdinin haklı ve geçerli bir neden olmaksızın feshedildiğini, fesih bildiriminde davacının iş akdinin sık sık rapor alarak işyerinde olumsuzluklara sebebiyet vermesinin fesih nedeni olarak gösterildiğini, davacının aldığı raporlardaki rahatsızlıklara bakıldığında uçuş personeli olarak çalışmasını engelleyen rahatsızlıklar olup, rahatsızlığına rağmen uçuş yapmasının hem uluslararası normlara aykırılık teşkil edeceği, hem de müvekkilinin sağlığını tehlikeye düşüreceğini, 25. dönem Toplu İş Sözleşmesinin hastalık izinlerini düzenleyen 67. maddesinde 120 güne kadar ücretli hastalık izni verilebileceğinin düzenlendiğini, davacının çalışması boyunca yüksek performans gösterdiğini ve pek çok teşekkür belgesi ve maili aldığını, feshin son çare olması ilkesine uyulmadığını iddia ederek feshin geçersizliğinin tesbiti ile davacının işe iadesine, iş verenin işçiyi işe başlatmaması halinde 8 aylık brüt ücreti tutarında tazminatın, boşta geçen sürelere ilişkin 4 aylık ücretin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili; davacının … süresi boyunca sık sık hastalık raporu alması ve hizmetinden istifade edilmemesi sonucu, işyerindeki … düzeni, disiplini ve iş barışında olumsuzluklara sebebiyet verip iş ilişkisini çekilmez hale getirmesi sebebiyle kıdem ve ihbar tazminatı ödenmek sureti ile iş akdinin geçerli nedenle feshedildiğini bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) İlk derece Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece; davanın reddine karar verilmiştir.
Ç) İstinaf Başvurusu:
İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
D) Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:
Bölge Adliye Mahkemesince; davalı işveren tarafından davacının davalı işyerinde yarattığı olumsuzluklara ilişkin hiçbir somut delil ibraz edilmediği, bu durumda davalı işyerinde operasyonel aksaklıklara sebebiyet verilmiş olması iddiasının kabulünün mümkün olmadığı, söz konusu rahatsızlıkların bir kısmının meslek ile alakalı meslek hastalığı denilebilecek rahatsızlıklardan olduğu ve davacının aldığı ve feshe konu edilen raporların sahteliği iddia ve ispat edilememiş gerçek raporlar olduğu, dosya kapsamı ile davacının kulak burun rahatsızlığı vakıası gerçek olup, kabin personeli olan davacının uçuş sırasında maruz kaldığı basıncında bu rahatsızlığı tetikleyip iyileşmesini geciktirdiği davacının rapor almasının keyfi alışkanlıktan değil rahatsızlığı nedeniyle zorunluluktan kaynaklandığı, feshin son çare olması gerektiğine ilişkin ilke gereğince davacının yer hizmetlerinde görevlendirilmesinin düşünülmediği, bu konuda davalı tarafından bir çaba sarf edilmediği davalı tarafından yer hizmetlerinde davacıya uygun bir pozisyon bulunmadığının iddia ve ispat edilemediği, davalının feshin son çare olması gerektiğine ilişkin ilkeye uygun davrandığını kanıtlayamadığı hususları da dikkate alındığında geçeli veya haklı fesih olgusunun işverence kanıtlanamadığı gerekçeleriyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne , … 12. İş Mahkemesi’nin 21/12/2016 tarih, 2016/510 esas – 2016/497 karar sayılı kararının HMK’nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına ve davacının işe iadesine karar verilmiştir.
E) Temyiz:
Bölge Adliye Mahkemesinin kararını davalı vekili temyiz etmiştir.
F) Gerekçe
4857 Sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesinde iş sözleşmesinin işveren tarafından işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanılarak feshedilebileceği düzenlenmiştir. Söz konusu geçerli sebepler İş Kanunu’nun 25. maddesinde belirtilen derhal fesih için öngörülen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işçinin ve işyerinin normal yürüyüşünü olumsuz etkileyen hallerdir.
İşçinin yeterliliğinden veya davranışlarından kaynaklanan sebepler ancak işyerinde olumsuzluklara yol açması halinde fesih için geçerli sebep olabilirler. İş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli sebeplere dayandığı kabul edilmelidir.
İş Kanunu’nun gerekçesinde hangi hallerin işçinin yetersizliği nedeniyle geçerli fesih hakkı bahşedeceği örnek kabilinden sayılmış olup bunlardan biri de sık sık hastalanarak rapor almadır. Sık sık rapor alma halinde, işveren aralıklı da olsa işçinin iş görme ediminden faydalanamayacaktır. Sık sık hastalanan ve rapor alan işçinin, bu nedenle devamsızlığının işyerinde olumsuzluklara yol açacağı açık bir olgudur. İş Kanunu’nun gerekçesinde sık sık hastalanmanın yeterlilikten kaynaklanan neden olarak örnek kabilinden sayılması, işyerinde olumsuzluklara yol açtığının kabul edilmesindendir.
Somut uyuşmazlıkta; davacının, görev yaptığı süre içerisinde sık sık rapor alması, operasyonu aksatması, söz konusu alışkanlık nedeniyle iş yerinde olumsuzluklara sebep olması ve iş ilişkisini çekilmez hale getirmesi, uçuş operasyonunun aksamasına, işgücü planlamasının olumsuz etkilenmesine,iş arkadaşlarının uçuş programlarında değişiklik yapılmasına neden olması sonucu çalışmalarından verim alınamaması ve hizmetinden faydalanılamaması gerekçeleriyle savunması istenmiş, davacının savunması yeterli görülmediğinden iş sözleşmesi feshedilmiştir.
Nitekim dosya içeriğine göre, işyerinde 02/07/2010 – 11/08/2016 tarihleri arasında çalışan davacının birçok defa (2014 yılında 58 gün, 2015 yılında 10 gün, 2016 yılı Ocak – Haziran ayları arasında 39 gün) rahatsızlandığı için rapor kullandığı görülmüştür. Davalı maddi vakıa olarak buna dayanmıştır. Hakim ortaya konulan vakıalara uygulanacak hükmün kapsamını ve hukuki nitelendirmeyi resen araştırmakla yükümlüdür.
Davacının haklı neden niteliğinde olmayan ancak işverence maddi vakıa olarak belirtilen davranışının iş akışını bozacağı açık olup, işverenin buna katlanması beklenemez. Davacının iş sözleşmesinin feshinin haklı nedene dayanmadığı, ancak sık sık rahatsızlanarak raporlar alan davacının davranışının fesih için geçerli sebep oluşturduğunun kabulü gerekirken, yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi hatalıdır.
4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:
Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1. Bölge Adliye Mahkemesinin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. Davanın REDDİNE,
3. Alınması gereken 35,90 TL karar-ilam harcından davacının yatırdığı 29,20 TL’nin peşin mahsubu ile bakiye 6,70 TL karar-ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4. Davacının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 125,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan …’ne göre belirlenen 2.180,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesi’ne, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilmesine, kesin olarak 09.10.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.