“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacı davalı iş yerinde 16/08/2005-26/05/2011 tarihleri arasında kesintisiz şekilde makineci olarak en son 900,00 TL net ücret ile çalıştığını, iş sözleşmesinin davalı yanca haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek, kıdem, ihbar tazminatları ile fazla mesai ücreti ve hafta tatili ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, davacının 30/11/2005 tarihinde işe girdiğini, 26/05/2011 tarihinde ustası ile tartışarak iş yerini terk ettiğini, kendisi ayrıldığı için tazminata hak kazanmadığını, haftada 5 gün 07:45-18:15 saatleri arasında çalıştığı için fazla mesai ve hafta tatili ücretine hak kazanmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, iş akdinin davalı işveren tarafından haklı bir neden olmaksızın tek taraflı olarak feshedilmesi nedeniyle davacı işçinin kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-İş sözleşmesinin kim tarafından, ne şekilde feshedildiği ve feshin haklı nedene dayanıp dayanmadığı taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.
İş sözleşmesi taraflara sürekli olarak borç yükleyen bir özel hukuk sözleşmesi olsa da, taraflardan herhangi birinin iş sözleşmesini bozmak için karşı tarafa yönelttiği irade açıklamasıyla ilişkiyi sona erdirmesi mümkündür.
Fesih hakkı iş sözleşmesini derhal veya belirli bir sürenin geçmesiyle ortadan kaldırabilme yetkisi veren bozucu yenilik doğuran ve karşı tarafa yöneltilmesi gereken bir haktır.
Maddede düzenlenen bildirimli fesih, belirsiz süreli iş sözleşmeleri için söz konusudur. Başka bir anlatımla belirli süreli iş sözleşmelerinde fesheden tarafın karşı tarafa bildirimde bulunarak önel tanıması gerekmez.
Fesih bildirimi bir yenilik doğuran hak niteliğini taşıdığından ve karşı tarafın hukukî alanını etkilediğinden, açık ve belirgin biçimde yapılmalıdır. Yine aynı nedenle kural olarak şarta bağlı fesih bildirimi geçerli değildir.
Fesih bildiriminde “fesih” sözcüğünün bulunması gerekmez. Fesih iradesini ortaya koyan ifadelerle eylemli olarak işe devam etmeme hali birleşirse bunun fesih anlamına geldiği kabul edilmelidir. Bazen fesih işverenin olumsuz bir eylemi şeklinde de ortaya çıkabilir. İşçinin işe alınmaması, otomatik geçiş kartına el konulması buna örnek olarak verilebilir. Dairemizce, işverenin tek taraflı olarak ücretsiz izin uygulamasına gitmesi halinde, bunu kabul etmeyen işçi yönünden “işverenin feshi” olarak değerlendirilmektedir.
Fesih bildiriminin yazılı olarak yapılması, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 109. maddesinin bir sonucudur. Ancak yazılı şekil şartı, geçerlilik koşulu olmayıp ispat şartıdır.
Fesih bildirimi karşı tarafa ulaştığı anda sonuçlarını doğurur. Ulaşma, muhatabın hâkimiyet alanına girdiği andır.
Somut uyuşmazlıkta, dava dilekçesinde davacının iş akdinin davalı işveren tarafından haksız olarak feshedildiği iddia edilmiş, davalı işveren ise davacının iş yerini terk ederek işten kendisinin ayrıldığını savunmuştur.
Dosya içeriği ve taraf tanık beyanlarına göre; işyeri hekimi tarafından rahatsızlığı nedeniyle hastaneye sevk edilen davacının ustabaşından hastaneye gitmek için izin istediği, ustabaşının işlerin yoğun olduğunu gerekçe göstererek davacıya izin vermemesi üzerine davacının 26.05.2011 tarihinde işyerini terk ettiği ve bir daha işe gelmediği anlaşılmaktadır.
Davacı iş akdini hastaneye gitmesine izin verilmemesi nedeni ile haklı olarak feshetmiştir. Kıdem tazminatına hükmedilmesi yerindedir. Ancak iş akdini fesheden tarafın feshi haklı bir nedene dayansa dahi, ihbar tazminatına hak kazanması mümkün olmadığından davacının ihbar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile talebin kabulüne karar verilmesi hatalıdır.
3-Mahkemece bilirkişi raporunda hesaplanan fazla mesai alacağından karineye dayalı makul bir indirim (takdiri indirim) yapılarak alacağın hüküm altına alınması gerekirken, hakkın özüne dokunacak şekilde % 40 oranında indirim yapılarak bu alacağa hükmedilmesi de isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 05.04.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

“İçtihat Metni”

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ: … 7. Hukuk Dairesi
DAVA TÜRÜ: ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, müvekkilinin davalı işyerinde 2004 yılı Ağustos ayından itibaren önce işçi son 5 yıl ise ustabaşı olarak çalıştığını, 05/05/2015 tarihinde hiçbir neden gösterilmeksizin iş sözleşmesinin feshedildiğini, kendisine bir miktar kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını ancak ödemenin eksik olduğunu, ihbar tazminatı ödemesi yapılmadığını beyan ederek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile fazla çalışma ücretinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalılar Cevabının Özeti:
Davalı vekili, davacının 1475 sayılı yasanın 14. Maddesi uyarınca 15 yıl sigortalılık ve diğer şartları taşıdığını beyan ederek kıdem tazminatı talep ettiğini, emeklilik amacıyla şirketten ayrılacağı gerekçesiyle hesaplanan kıdem tazminatının kendisine ödendiğini ancak 05/05/2015 tarihinde şirket merkezine gelerek muhasebe yetkilisi ve genel müdüre hukuka aykırı sözler sarfederek işyerini terk edip gittiğini kıdem ve ihbar tazminatı hakkının bulunmadığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:
Mahkemece, devamsızlık tutanakları ve tanık beyanlarına göre, davacının süresinde ödenmeyen fazla mesai ücreti olduğu için iş sözleşmesini kendisinin feshettiği, iş sözleşmesini feshetmesinden sonra davalı işveren tarafından tanzim edilen devamsızlık tutanaklarının sonuca etkili olmadığı kabul edilerek kıdem tazminatının kabulüne ihbar tazminatının reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:
Bölge Adliye Mahkemesince, tarafların istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddeleri gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere davalının tüm, davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,
2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının iş sözleşmesinin kim tarafından feshedildiği, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanıp kazanamadığı konusundadır.Somut olayda; davacı, iş sözleşmesinin davalı tarafça 05.05.2015 tarihinde haksız feshedildiğini beyan etmiş, davalı işverene hitaben 06.05.2015 tarihli ihtarnamesiyle, 05.05.2015 tarihinde hiçbir neden gösterilmeksizin iş sözleşmesine son verildiğini, kıdem tazminatı ve diğer alacaklarının yarısı bile olmayan bir miktar önerilerek çıkış kağıdı imzalanmasının istendiğini, yapılan feshin haksız olduğunu bildirdiği görülmüştür. Davalı ise, davacının emekli olmak istediğini beyan ederek başvuruda bulunduğunu, ancak gerekli belgeleri ibraz edemediği için muhasebeciye uygun olmayan sözler sarfederek işyerini terkettiğini savunmuştur. Davalı tarafça davacıya hitaben gönderilen 12.05.2015 tarihli ihtarnameyle, davacının SGK mevzuatına göre emeklilik koşullarını sağladığını iddia ederek kıdem tazminatı isteminde bulunduğu, bu taleple ilgili belge sunması istendiğinde, muhasebeci …’ya uygun olmayan sözler sarfederek işyerini terkettiği, davacının devamsızlık yapması ve çalışanlara hukuka aykırı davranışlarda bulunması nedeniyle iş sözleşmesinin haklı nedenle feshediliğinin bildirildiği görülmüştür. İlk derece Mahkemesince davacının süresinde ödenmeyen fazla mesai ücreti olduğu için iş sözleşmesini kendisinin feshettiği, iş sözleşmesini feshetmesinden sonra davalı işveren tarafından tanzim edilen devamsızlık tutanaklarının sonuca etkili olmadığı kabul edilerek kıdem tazminatının kabulüne, ihbar tazminatının reddine karar verilmiştir. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı taraf vekillerince yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Ancak, davacının iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğine ilişkin bir iddiasının bulunmadığı, davalının davacıya bir kısım kıdem tazminatı ödemesi yaptığı gözönünde bulundurulduğunda ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının iş sözleşmesinin davalı tarafça haklı bir neden olmaksızın sona erdirildiği anlaşılmış olup davacının ihbar tazminatının kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.
Temyiz olunan ilk derece mahkemesi kararının ve bu karara karşı istinaf başvurusunu esastan reddeden bölge adliye mahkemesi kararının, yukarıda yazılı nedenle BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin ise kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 08.07.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.