“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının davalı şirkete ait akaryakıt istasyonunda market elemanı ve şoför olarak çalıştığını iş akdinin haksız feshedildiğini beyanla kıdem ve ihbar tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili zamanaşımı itirazında bulunarak davacının işveren yetkilileri hakkında hakaret ve küfür içerikli konuşmalar yaptığının tespi üzerine iş akdinin haklı nedenle feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, bozma sonrası toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz Başvurusu:
Karara karşı yasal süresi içinde taraf vekilleri temyiz yoluna başvurmuştur.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Taraflar arasında davacının kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarına hak kazanıp kazanmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.
İşverene ait bir ya da birkaç işyerinde belli bir süre çalışmış bir işçinin, işini kaybetmesi halinde işinde yıpranması, yeni bir iş edinmede karşılaşacağı güçlükler ve işyerine sağladığı katkı göz önüne alınarak, geçmiş hizmetlerine karşılık işveren tarafından işçiye kanuni esaslar dahilinde verilen toplu paraya “kıdem tazminatı” denilmektedir. Kıdem tazminatının koşulları, hesabı ve ödeme şekli doğrudan İş Kanunlarında düzenlenmiştir. Kıdem tazminatı, feshe bağlı haklardan olsa da, iş sözleşmesinin sona erdiği her durumda talep hakkı doğmamaktadır.
Somut olayda; dairemizce mahkemenin ilk kararı; “İşverence davacının işveren yetkililerine hakaret ettiğine dair marketteki güvenlik kamerası kayıtları CD şeklinde dosyaya sunulmuştur. Mahkemece CD çözümü yaptırılmamıştır. Dosyada mevcut CD’nin çözümü yaptırılarak, işveren yetkilileri hakkında küfür ve hakaret içerikli beyanının tespiti halinde haklı fesih oluşacağından kıdem ve ihbar tazminatları reddedilmelidir. Aksi halde ise şimdiki gibi hüküm kurulmalıdır.Mahkemece eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.” gerekçesi ile bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ve yapılan yargılama neticesinde davacının kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının reddine karar verilmiştir.
İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesih sebebi, işçinin kusurlu bir davranışını şart koşar.
İş Kanunu’nun 25 inci maddesinin II’nci bendinin (d) fıkrasına göre, işçinin işverene veya ailesine karşı şeref ve namusuna dokunacak sözler söylemesi veya davranışlarda bulunması ya da işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnatlarda bulunması veya işçinin işverene veya aile üyelerinden birine sataşması haklı fesih nedeni olarak sayılmıştır. Böyle durumlarda işçi, anayasanın 25 ve 26 ncı maddesi ile güvence altına alınmış düşünceyi açıklama özgürlüğüne dayanamaz. Buna karşılık işçinin bu ağırlıkta olmayan işveren aleyhine sarfettiği sözler çalışma düzenini bozacak nitelikte ise geçerli fesih nedeni sayılmalıdır. Sadece işverene karşı değil, işveren temsilcisine karşı yöneltilen ve haklı feshi gerektirecek ağırlıkta olmayan aleyhe sözler geçerli fesih nedeni sayılmalıdır. Bunun gibi, işçinin, işveren veya aile üyelerinden olmamakla birlikte, işverenin yakını olan veya işverenin yakın ilişkide bulunduğu veya başka bir işte ortağı olan kişilere hakaret ve sövgüde bulunması, bu kişilere asılsız bildirim ve isnatlar yapması özellikle işverenin şahsının önemli olduğu küçük işletmeler bakımından bu durum iş sözleşmesinin feshi için geçerli neden oluşturacaktır.
Dosya kapsamında yapılan değerlendirmede, CD çözümünde davacının işverenin anılan yetkilileri hakkında bunların çete olduğu, kalıbının adamı olmadığı şeklinde beyanlarının, davacının diğer işçi ile arasındaki konuşmada geçtiği, konuşmaların kamera kaydına alınması ve dinlenmesi nedeni ile işverenin bundan haberdar olduğu fakat işçinin kameranın görüntü ile birlikte ses kaydının da alındığı konununda rızası alınmadığı gibi önceden bilgilendirildiği konusunda herhangi bir delil de dosyaya sunulmamıştır. Akaryakıt konusunda faaliyet gösteren işyerinde işçilerin ses kayıtlarının alınmasını gerektiren haklı bir menfaatin varlığı da ortaya konulmadığına göre kişilik haklarına ve hukuka aykırı olarak elde edilen ses kayıtlarının delil olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu bağlamda, işçinin aleni bir şekilde işverene yöneltmek kastıyla kanunda düzenlenen şekilde işçinin işverene veya ailesine karşı şeref ve namusuna dokunacak sözler söylemesi eylemini gerçekleştirdiğinin kabul edilmesi dosya kapsamına uygun düşmemiştir. Bu nedenle mahkemece davacının kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 01.06.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ
DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı, gerçeği yansıtmayan ithamlar ile iş akdinin haklı veya geçerli bir neden olmaksızın feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı, 27.01.2014 tarihinde Şirketlerinin … Mağazasının soyunma kabininde bayan bir müşteri iç çamaşırı denerken davacı haber vermeksizin kabin perdesini açıp içeri girdiğini ve akabinde de müşteri ile sözlü olarak atışmaya devam ettiğini, her ne kadar savunmasında hadisenin kaza sonucunda yaşandığını, kabinin kontrol amacıyla içeri girdiğini ve müşteriyi görür görmez özür dileyerek dışarı çıktığını belirtmiş ise de diğer çalışanların ifadesinden ve kamera kayıtlarından davacının anılan müşteriye önce kabin numarası verdiğini, numara verdikten takriben 30 saniye sonra kabine girdiğinin anlaşılması ile olayın esasen kaza olmadığının belirlendiğini, bu olay hakkında müşterinin sözlü ve yazılı olarak şikayette bulunduğunu, sosyal medyada başına gelen hadiseyi anlatarak Şirketin mağazasında “sapıkların çalıştığını” ilan etmesiyle Şirketin prestijinin sarsıldığı, nitekim davacı hakkında benzer bir şikâyetin evvelce 27.06.2013 tarihinde de olduğunu, davacının 26.06.2013 tarihinde LCW mağazasının kabininde bir başka bayan ile birlikte uygunsuz hareketle içine girdiğinin adıgeçen mağaza yetkililerince Şirketlerine bildirildiğini, bu hadise nedeniyle de evvelce uyarıldığını, davacının söz konusu ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan halleri nedeniyle iş akdinin haklı nedenle feshedildiği savunularak davanın reddi talep edilmiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkeme, davacının işyerinde yaklaşık 2,5 yıl satış danışmanı olarak çalıştığı, bu süre içerisinde de feshe dayanak teşkil eden eylemin daha önce de yaşandığı yönünde bir iddia olmadığı gibi buna ilişkin herhangi bir uyarı veya ihtar bulunmadığı, davacının iddia edilen eylemi çalıştığı süre içerisinde ilk defa gerçekleştirdiği, bu eylemi kasıtlı olarak yaptığının davalı işveren tarafından ispatlanamadığı, bir anlık dalgınlık sonucu eylemin gerçekleştirildiği, yapılan eylem ile verilen cezanın orantılı olmadığı, zira haklı fesih gerektiren durumların kanunda sınırlı olarak sayıldığı, işçinin tazminatsız olarak sözleşmesinin feshedilmesi sebebi ile haklı nedenle yapılan fesihlerin ciddi eylemler olması ve bu eylemlerde devamlılık arz etmesi gerektiği, davacının çalıştığı süre içerisinde bir anlık dalgınlık ile gerçekleştirdiği bu eylemi sebebi ile fesihten önce uyarı cezası veya yer değiştirme cezası gibi cezalar uygulanması gerekirken feshin son çare olma ilkesine aykırı hareket edilerek ve en ağır şekilde sonuç doğuran haklı fesih yolunun seçilmesinin yerinde olmadığı, eylem ve ceza arasında orantılılık bulunmadığından ve yapılan feshin hakkaniyete uygun olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar vermiştir.
D) Temyiz:
Kararı davalı temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması olasılığından kaçınmaktır. İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur. Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.
İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir.
Diğer taraftan 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II. maddesinde işveren açısında haklı fesih nedenleri belirtilmiştir. Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri kapsamında sayılan bu haller arasında “İşçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarfetmesi veya davranışlarda bulunması(b bendi), doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması(e bendi) sayılmıştır.
Dosya içeriğine göre; davacı, davalı Şirketin mağazasında 25.10.2011 tarihinden itibaren satış danışmanı olarak çalışmış olup, 27.01.2014 tarihinde mağazanın soyunma kabinin de iç çamaşırı deneyen bayan bir müşteri var iken haber vermeksizin kabin perdesini açma davranışında bulunmuş, müşterinin şikayeti üzerine savunması alınarak iş sözleşmesi işveren tarafından haklı nedenle feshedilmiştir.
Davacı feshe konu eylem hakkındaki savunmasında kabinde ayak göremeyince perdesini açtığını, art niyetinin bulunmadığı açıklamasında bulunulmuş ise de, bu açıklama dosya içeriğine göre samimi ve inandırıcılıktan uzaktır. Davacı, müşterinin mahremine yönelik davranışta bulunmuştur. Davacının pozisyonu, işyerinin niteliği, feshe konu olay ve sonuçları birlikte ele alındığında fesih müeyyidesinin ölçülülük ilkesine aykırı olduğundan bahsetmenin yerinde olmayacağı da açıktır. Davacının davranışının ölçülülük ilkesi ile açıklanmayacağı gibi davranışa dayalı fesihlerde iş ilişkisinin sürdürülmesinin olanaksız olması karşısında feshe son çare olarak başvurulması gerektiği yönündeki gerekçe de isabetli olmayacaktır. Dosyaya ibraz edilen savunma, müşteri maili, tutanaklar ve kamera kayıtlarından işveren feshinin haklı nedenle yapıldığı ispatlanmış olup, davanın reddi gerekirken yazılı şekilde ve hatalı gerekçe ile davanın kabulü hatalıdır.
4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.


F) Hüküm :
Yukarda açıklanan gerekçe ile;
1.Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2.Davanın REDDİNE,
3.Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
4.Davacının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 200.00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5.Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.500 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine,
Kesin olarak 21.05.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.