“İçtihat Metni”

Mahkemesi : Burdur 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
(İş Mahkemesi Sıfatıyla)
Tarihi : 06/12/2013
Numarası : 2013/172-2013/770

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:
1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalam temyiz itirazlarının reddine.
2-Davacı, 17.2.2007 tarihinden 28.3.2013 tarihine kadar davalı iş yerinde aralıksız çalıştığını, milli bayramlarda çalışma yaptırılması, kullanılan izin ve raporlara karşılık ücret kesilmesi, Sosyal Güvenlik Kurumu’na eksik gün bildirimi şeklindeki olumsuzlukların giderilmesini isteyince işveren tarafından işten kovulduğunu bildirerek kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti, milli bayramlarda ve hafta sonlarında yapılan fazla çalışma ücretleri ile raporlu ve izinli günler karşılığında işveren tarafından geri alınan ücretten oluşan alacaklarının ödetilmesini istemiştir.
Davalı cevabında, davacının 28.3.2013-31.3.2013 tarihleri arasında işe mazeretsiz ve izinsiz gelmemesi nedeniyle iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini, davacının herhangi bir alacağı bulunmadığını bildirerek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, iş aktinin işveren tarafından haksız feshedildiği gerekçesiyle ihbar ve kıdem tazminatı ile ödenmediği anlaşılan yıllık izin ücreti ve milli bayramlarda çalışma ücreti istemlerinin kabulüne, geri alınan ücret alacağının dava açıldıktan sonra davalı tarafından ödendiğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
İş sözleşmesi taraflara sürekli olarak borç yükleyen bir özel hukuk sözleşmesi olsa da, taraflardan herhangi birinin iş sözleşmesini bozmak için karşı tarafa yönelttiği irade açıklamasıyla ilişkiyi sona erdirmesi mümkündür.
Fesih hakkı iş sözleşmesini derhal veya belirli bir sürenin geçmesiyle ortadan kaldırabilme yetkisi veren bozucu yenilik doğuran ve karşı tarafa yöneltilmesi gereken bir haktır.
Maddede düzenlenen bildirimli fesih, belirsiz süreli iş sözleşmeleri için söz konusudur. Başka bir anlatımla belirli süreli iş sözleşmelerinde fesheden tarafın karşı tarafa bildirimde bulunarak önel tanıması gerekmez.
Fesih bildirimlerinde “fesih” sözcüğünün bulunması gerekmez. Fesih iradesini ortaya koyan ifadelerle eylemli olarak işe devam etmeme hali birleşirse fesih anlamına geldiği kabul edilmelidir.
İhbar tazminatı iş sözleşmesini fesheden tarafın karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminat olması nedeniyle iş sözleşmesini fesheden tarafın feshi haklı nedene dayansa dahi ihbar tazminatına hak kazanması mümkün olmaz.
Somut olayda, davacı 28.3.2013 günü kullandığı izin ve raporlu günler karşılığı ücretlerinden işveren tarafından yapılan kesintilere son verilmesi ve çalışma koşullarının düzeltilmesi için işverenle yaptığı görüşme sonrasında işverenin “Bu iş yerinde bu şekilde çalışılacak, beğenmeyen imzasını atar çeker gider, mülkümüzü işyerimizi terk edin, boşaltın” demesi üzerine iş yerinden ayrılıp bir daha işe gitmediğini bildirmiştir. İşverenin bu beyanı iş akdini fesih anlamına gelmeyip işçiye talep ettiği hususların yerine getirilmeyeceği bu şartlarda çalışmayı kabul ettiği takdirde çalışabileceği, kabül etmemesi halinde iş yerinden çıkabileceği anlamını taşımakta olup bu durumda iş aktini haklı nedenle davacı işçinin işyerini terkedip giderek bir daha iş yerine gelmeyerek eylemli şekilde feshettiği kabul edilmelidir. İş aktini fesheden davacı yararına ihbar tazminatına hükmedilmesi doğru değildir.
Anılan yön gözetilmeksizin verilen karar usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ:Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı tarafa iadesine, 15/05/2014 günü oybirliğiyle karar verildi.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının maaş ve primlerinin eksik ödenmesi nedeniyle iş akdini haklı nedenle feshettiğini belirterek kıdem tazminatı ve ücret alacağını talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, davacının mazeret bildirmeden devamsızlık yaptığını bu nedenle iş akdinin haklı nedenle feshedildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.
Temyiz Başvurusu :
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Gerekçe:
Davacı işçinin ücret alacağı ve kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığı konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.
İş sözleşmesi taraflara sürekli olarak borç yükleyen bir özel hukuk sözleşmesi olsa da, taraflardan herhangi birinin iş sözleşmesini bozmak için karşı tarafa yönelttiği irade açıklamasıyla ilişkiyi sona erdirmesi mümkündür.
Fesih hakkı iş sözleşmesini derhal veya belirli bir sürenin geçmesiyle ortadan kaldırabilme yetkisi veren bozucu yenilik doğuran ve karşı tarafa yöneltilmesi gereken bir haktır.
Maddede düzenlenen bildirimli fesih, belirsiz süreli iş sözleşmeleri için söz konusudur. Başka bir anlatımla belirli süreli iş sözleşmelerinde fesheden tarafın karşı tarafa bildirimde bulunarak önel tanıması gerekmez.
Fesih bildirimi bir yenilik doğuran hak niteliğini taşıdığından ve karşı tarafın hukukî alanını etkilediğinden, açık ve belirgin biçimde yapılmalıdır. Yine aynı nedenle kural olarak şarta bağlı fesih bildirimi geçerli değildir.

Fesih bildiriminde “fesih” sözcüğünün bulunması gerekmez. Fesih iradesini ortaya koyan ifadelerle eylemli olarak işe devam etmeme hali birleşirse bunun fesih anlamına geldiği kabul edilmelidir. Bazen fesih işverenin olumsuz bir eylemi şeklinde de ortaya çıkabilir. İşçinin işe alınmaması, otomatik geçiş kartına el konulması buna örnek olarak verilebilir. Dairemizce, işverenin tek taraflı olarak ücretsiz izin uygulamasına gitmesi halinde, bunu kabul etmeyen işçi yönünden “işverenin feshi” olarak değerlendirilmektedir.
Feshin haklı ya da geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir.
Somut uyuşmazlıkta, davacının Mart ayına ait ücretinden haksız olarak kesinti yapıldığını, talep etmesine rağmen eksik ücretinin ödenmediğini belirterek iş akdini haklı nedenle feshettiği görülmektedir. Davalı ise davacının İskenderun mağazasına görevlendirildiği dönemde işyerindeki uygulama gereği davacıya mahkumiyet primi adı altında ödeme yapıldığını, tekrar Kayseri mağazasına döndüğünden bu primin hatalı olarak davacıya ödendiğini bu nedenle ödenen hatalı bedelin mart ayına ait maaşından mahsup edilmek üzere avans olarak kayıt altına alındığını beyan etmiştir. Ancak dosyadaki ücret bordrolarından, davalının İskenderun’da çalıştığı dönemlerde mahrumiyet primi adı altında ödemelerin yapıldığı görülmesine rağmen davalının belirttiği gibi 2012 yılı Şubat ayında davacıya mahrumiyet primi adı altında herhangi bir ödeme yapılmadığı görülmektedir. Davalının çelişkili savunması ve ücret bordrolarından davacının ücretinden haksız kesinti yapıldığı anlaşıldığından davacının kıdem tazminatı ve ücret alacağı talebinin kabulü yerine reddi hatalı olup bozma nedenidir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 04.12.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.