“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının davalı işverenlik işçisi olarak çalışmaya başladığını, 31/03/2013 tarihinde iş akdinin 4857 Sayılı Yasanın 29.Maddesi gereğince feshedildiğini, ihbar tazminatının ödendiğini ancak, kıdem tazminatı alacağının tüm hizmet süresini kapsamayacak şekilde eksik ödendiğini, bu kapsamda izin tatili alacağının da ödenmediğini, ayrıca feshe bağlı olmayan işçilik alacaklarından fazla mesai alacakları ile dini ve milli bayram alacaklarının ödenmediğini iddia ederek bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, davacı vekilinin dilekçesinde işe giriş tarihinden itibaren bir takım işçi alacaklarını talep ettiğini, Türk Borçlar Kanunu ve İş Kanunu kapsamında söz konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, ücret alacaklarında 5, diğer alacaklarda 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, hizmet süresinin dava dilekçesinde yanlış beyan edildiğini, davacının fazla çalışma ve tatil ücretlerinin iş yeri dosyasında da görüleceği üzere eksiksiz ödendiğini, kıdem ve ücret alacaklarının brüt ücret üzerinden hesap edilerek fesihle birlikte ödendiğini, izinlerinin kullandırıldığını, kalan izinlerine istinaden de ücretin işten ayrılma sırasında davacıya ödendiğini, açılan davanın maddi menfaat sağlamak amacıyla açıldığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, davacının iş akdi davalı işveren tarafından feshedildiğinden, davacıya bir miktar kıdem tazminatı da ödendiğinden, davacının kıdem tazminatına hak kazandığı, davacının fazla mesai ve genel tatil ücreti alacağı bulunduğunu ispat edemediği, ücret bordrolarının davacı tarafından imzalandığı ve ücretin bu banka kanalı ile ödendiğinin tespit edildiğinden davacının fazla mesai ve genel tatil ücreti alacağı bulunmadığı, davalı tarafın davacının yıllık izinlerinin kullandığını veya karşılığının ödendiğini yazılı belgelerle ispat edemediği, bu nedenle davacının yıllık izin ücreti alacağı bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Dosyadaki bilgi ve belgelerden davacının, davalı işyerinde iki dönem çalıştığı, ilk dönemin tazminatı ödenerek sona erdiği, tazminat olarak davacıya 7.964,95 TL.nin ödendiği, davacının ilk dönem çalışmasının 31/12/2001 tarihinde sona erdikten sonra ikinci dönem çalışmasının 15/05/2003 tarihinde başladığı, aradaki boşluk nedeniyle ilk dönem çalışmasının kesintisiz devam ettiğinin kabul edilemeyeceği, bu tasfiye nedeniyle davacının ikinci dönem çalışmasına ilişkin değerlendirme yapılması gerektiği, 05/01/2015 tarihli bilirkişi ek raporundan davacının ikinci dönem çalışmasına ilişkin kıdem tazminatının fazlasıyla ödendiği ve davacının fark kıdem tazminatı alacağının olmadığı anlaşıldığından davacının kıdem tazminatı talebinin reddi yerine kabulü hatalıdır.
3- Yıllık izin ücretine esas kıdemin belirlenmesinde aralıklı çalışmada tasfiye söz konusu olmayacağından davacının izne esas kıdeminin iki dönem çalışmasının toplanarak belirlenmesinde yasaya aykırılık yoktur. Ancak davacının ilk dönem çalışması 06/05/1987 tarihinde başlamış olup bu çalışma 10/06/2003 tarihinde yürürlüğe giren 4857 sayılı yasadan önceki 1475 sayılı yasaya tabi geçmiştir. 1475 sayılı yasa ile 4857 sayılı yasadaki yıllık ücretli izin süreleri farklılık arz etmektedir. Bu nedenle davacının yıllık ücretli izin alacağı iki dönem çalışmasının toplamı üzerinden ancak 10/06/2003 tarihinden önce hak edilenler 1475 sayılı yasadaki sürelere göre, sonrası için ise 4857 sayılı yasadaki sürelere göre, kullanılan izinler ve fesihte yapılan ödeme dikkate alınarak hesaplanmalıdır.
4- Davacı, fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini iddia ederek talepte bulunmuş davalı ise davacının alacaklarının bordro ile kendisine ödendiğini savunmuştur. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise davacının fazla mesai ücretlerinin bordrolarda tahakkuk ettirildiği ve karşılığının ödendiği gerekçesiyle alacağın bulunmadığı bildirilmiştir. Dosya arasında bulunan bordrolar incelendiğinde davacı adına fazla mesai ücreti tahakkukunun bulunmadığı, bazı aylarda genel tatil ücreti tahakkuk ettirildiği, tahakkuk ettirilen ücretin bordronun açıklama kısmında aynı miktar üzerinden ek kazanç olarak gösterildiği anlaşılmakla bordrolarda tahakkuk bulunmadığı halde fazla mesai tahakkuku var kabul edilerek davacının fazla mesai ücreti talebinin reddine karar vermek hatalıdır.
Mahkemece yapılacak iş, davacı tanık beyanlarını dikkate almak suretiyle davacının fazla mesai ücreti alacağının bulunup bulunmadığını değerlendirmek ve sonuca gitmektir. Eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile sonuca gidilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 29.12.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan … vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti
Davacı vekili, davacının 20.01.1995-21.11.1997 tarihleri arasındaki çalışması için Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, 20.01.1995- 22.05.2011 tarihleri arasındaki dönem içinse alt işveren… Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. aleyhine Kastamonu İş Mahkemesi’nin 2011/151 esasına kayıtlı davayı açtığını, anılan davada davalı… Ltd Şti’nin 12.810,38 TL kıdem tazminatının tamamından, Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünün ise 258,66 TL’sinden (20.01.1995 ile 21.11.1998 tarihleri arasındaki dönemden) sorumlu olduğu, 12.888,26 TL fazla çalışma ücretinin tamamından… Ltd. Şti.’nin 241,73 TL’sinden Sosyal Hizmetler Kurumunun, 1.585,94 TL ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağının tamamından Zirve Ltd. Şti.’nin, 26.49 TL’sinden asıl işveren Sosyal Hizmetler Kurumu Genel Müdürlüğünün sorumlu olduğunun belirlendiğini, yıllık izin ücreti yönünden ise son alt işveren …Hizmetleri Taahhüt ve San. Ltd. Şti. ile son asıl işveren Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumunun (Rehabilitasyon Hastanesinin bağlı olduğu kurum) sorumlu olduğuna atıf yapılmış olduğunu, davacının 21.11.1998 tarihinden 22.05.2011 tarihine kadar asıl işveren Kastamonu Fizik Tedavi Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünde çalışmış olduğunu, önce açılan davada en son alt işveren …Hizmetleri Ltd Şti ile en son asıl işveren Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna davanın teşmil edilmediğini beyan ederek bu davada tahsilde tekerrür olmamak üzere son asıl işveren Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumundan bir kısım işçilik alacaklarının tahsilini talep etmiştir
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, zamanaşımı ve husumet itirazında bulunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz Başvurusu:
Kararı, davalı … vekili temyiz etmiştir.
Gerekçe:
1-Somut olayda davacı, dava dışı Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü ile… Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine Kastamonu İş Mahkemesinin 2011/151 esasına kayıtlı olarak açtığı davada 20.01.1995-22.05.2011 tarihleri arasındaki çalışma süresine ilişkin alacakların davalılardan tahsilini talep etmiştir. Eldeki davada ise yine bu tarihler arasındaki çalışmasının 21.11.1998 – 22.05.2011 tarihleri arasındaki bölümünün davalı … Kurumuna bağlı Kastamonu Rehabilitasyon Merkezi bünyesinde geçtiğini ifade ederek, bu döneme ilişkin alacaklarını tahsilde tekerrür olmamak üzere davalı … Kurumundan tahsilini talep etmektedir.
Davacı tarafça Mahkemenin 2011/151 esas sayılı dosyasının bu dosya ile birleştirilmesi istenilmiş ise de, Mahkemece dosyanın geldiği safahat itibariyle birleştirme talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır. Temyiz incelemesi sırasında UYAP sistemi üzerinden yapılan sorgulamada anılan davada verilen kararın Dairemizce incelenerek onandığı tespit edilmiştir (Dairemizin 2017/8227 Esas sayılı dosyası). Aynı çalışma dönemine ilişkin olarak dava dışı alt işveren ile Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davada verilen karar kesinleşmiş olduğundan, kesinleşen karar eldeki davada çalışma süresi asıl işverenin sorumluluğu gibi hususlar yönünden belirleyicidir. Nitekim davacı 1995-1998 yılları arasında Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü 1998-2011 yılları arasında ise Kastamonu Rehabilitasyon Merkezi bünyesinde çalıştığını ifade etmekte olup, kesinleşen dosyada özellikle alt işveren yönünden tüm süre üzerinden değerlendirme yapılarak sonuca gidildiği anlaşılmaktadır. Asıl işverenin İş Kanunu’nun 2. maddesinden doğan sorumluluğu birlikte sorumluluktur. Birlikte sorumlulukta, asıl işverenin sorumluluğu alt işverenin sorumluluğuna bağlıdır. Hal böyle iken, anılan dosya celbedilerek davacının iddia ve talepleri yönünden her iki dosya kapsamına göre yeniden değerlendirme yapılmak suretiyle sonuca gidilmesi gerektiğinin gözetilmemesi hatalıdır.
2-Somut olayda tanık anlatımları doğrultusunda davacının 03.06.2009-22.05.2011 dönemine ilişkin fazla çalışma ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı hüküm altına alınmış ise de, dinlenen tanıkların davacının çalışma düzenini bilebilecek kişiler olmadıkları anlaşılmaktadır. Nitekim tanıklardan birisi davacının kız kardeşi olup davacı ile yakın işyerinde çalıştığını, diğer davacı tanığı ise kendisinin ve babasının Rehabilitasyon Merkezinde tedavi gördüğünü, davacıyı bu sebeple tanıdığını ifade etmiş olup, tanıkların davacının çalışma düzenini bilmeleri mümkün değildir. Ayrıca Mahkemenin alt işveren aleyhine açılan ve kesinleşen 2011/151 esas sayılı dosyasında da (çalışma süresinin bir kısmına yönelik) fazla çalışma alacağı talebinin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Belirtilen sebeplerle davacının ispatlanamayan fazla çalışma ücreti ile ulusal bayram genel tatil ücreti taleplerinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalıdır.
3-Somut olayda, mahkeme tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının hizmet süresi boyunca hiç izin kullanmadığı kabul edilerek iki yüz iki gün yıllık ücretli izin hakkı bulunduğu varsayılarak yıllık izin ücreti hesabı yapılmıştır.
Kabule göre, davacının işyerinde çalıştığı on iki yılı aşan hizmeti süresince hiç yıllık izin kullanmadığı iddiası hayatın olağan akışına aykırıdır. Mahkemece davanın aydınlatılması ödevi çerçevesinde davacının bu konudaki beyanları alınarak sonucuna göre yıllık ücretli izin alacağı hesaplanması gerekirken, belirtilen hususlar yerine getirilmeden yazılı şekilde eksik inceleme ile verilmiş olan karar usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan hükmün yukarıda açıklanan sebeplerden BOZULMASINA, 14.05.2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.