“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi


Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan istinaf incelemesi sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı istinaf başvurusunun esastan reddine dair verilen kararın süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Davacı vekili; 13/08/2016 günü sürücü … Kayaförü sevk ve idaresindeki … plaka sayılı aracı ile seyir halinde iken, direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu sürücü…sevk ve idaresindeki … plaka sayılı araca çarpması sonucu … plaka sayılı araç içerisinde yolcu olarak bulunan müvekkilinin yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla 75,00 TL maddi tazminatın(25,00 TL geçici işgöremezlik 25,00 TL meslekte kazanma gücü kaybı 25,00 TL hastane masrafı) kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini etmiştir.
Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
… 1.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2017/395 Esas-2018/1377 Karar sayılı ilamında toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekilince süresi içerisinde istinaf edilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle tedavi giderleri ile kalıcı ve geçici işgöremezlik tazminatı taleplerine ilişkindir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Olay tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı KTK.nın 90. maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenleme ve zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamı dışında bulunan hallerin düzenlendiği 92/i maddesindeki “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde 2019/40 E-202/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.
Anayasa mahkemesinin iptal kararı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre belirleneceğine dair ve sigorta tazminatı dışında kalan hallerin poliçe şartları ile düzenleneceğine dair düzenleme iptal edilmiştir.
T.C. Anayasası’nın 153/6. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.” düzenlemesi mevcut olup, bu düzenlemenin doğal sonucu olarak Anayasa Mahkemesi’nce bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildiğinin bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa’ya aykırılığı saptanan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa’nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği için uygun görülmeyeceği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde 2019/40 E-202/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir.
25.02.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 13.02.2011 tarihli 6111 Sayılı Yasa’nın 59.maddesi ile 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 98. maddesi değiştirilmiş, buna göre “trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı”, Yasanın geçici 1. maddesi ile de “Bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı, sözkonusu sağlık hizmet bedelleri için bu Kanun’un 59. maddesine göre belirlenen tutarın %20’sinden fazla olmamak üzere belirlenecek tutarın üç yıl süreyle ayrıca aktarılmasıyla anılan dönem için ilgili sigorta şirketleri ve Güvence Hesabının yükümlülüklerinin sona ereceği,” öngörülmüştür. Sigorta şirketi, motorlu aracın işletilmesinden kaynaklanan kaza nedeniyle zarar görenlerin tedavisi için ödenen giderleri zorunlu olarak teminat altına alır. Sigorta şirketinin, işleten ve sürücünün yasadan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 sayılı Yasa ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır. 2918 sayılı Yasa’nın 98. maddesinde belirtilen tedavi giderleri yönünden sorumluluğun dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumu’na geçmiştir.
Somut olayda, mahkemece, 2918 sayılı Yasanın 98. maddesi kapsamında kalan tedavi giderleri yönünden Sosyal Güvenlik Kurumu’nun sorumluluğu bulunduğundan ve davanın 6111 sayılı Yasanın yürürlük tarihinden sonra açılmış olmasına göre, davanın reddine karar verilmesi doğru olmakla birlikte geçici işgöremezlik talepleri yönünden sigorta şirketlerinin sorumluluğu devam ettiğinden davacının talep ettiği geçici işgöremezlik dönemi için aktüerya raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, HMK’nın 373/1. maddesi uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilmesine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 03/12/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün temyizen tetkiki davalılar …, … A.Ş., … vekilleri tarafından talep edilmiş, davalı … vekilince de duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 20.11.2018 Salı günü taraflardan gelen olmadı. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan sonra vaktin darlığından dolayı işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış dosya incelendi, gereği düşünüldü.
-K A R A R-
Davacılar vekili, davalıların sürücü, işleten firma, malik ve trafik sigortacısı olduğu aracın müvekkillerin oğlu ve kardeşi yaya … ’ye çarpması sonucu meydana gelen kazada desteğin vefat ettiğini belirterek davacı baba … için 30.000,00 TL, davacı anne … için 30.000,00 TL, davacı kardeş … için 30.000,00 TL olmak üzere toplam 90.000,00 TL manevi tazminatın … şirketi hariç tüm davalılardan, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı anne ve baba için ayrı ayrı 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş, ıslah dilekçesiyle davacı anne ve baba için maddi taleplerini yükseltmiştir.
Davalı … davaya cevap vermemiş, diğer davalılar vekilleri, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile davacı anne ve baba için ayrı ayrı 10.000,00 TL manevi tazminatın, davacı
kardeş için 5.000,00 TL manevi tazminatın, maddi tazminat isteminin kabulü ile davacı baba için 10.388,59 TL, davacı anne için 11.294,85 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı … şirketi vekili, davalı … vekili, davalı … vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre davalı … şirketi vekili ile davalı … vekilinin tüm, davalı … A.Ş vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir. 2918 Sayılı …’nu hükümlerine göre, trafik kaydı “işleteni” kesin olarak gösteren bir karine değilse de onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde “işleten araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracı uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanunun 85. maddesinde ise, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi,doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Somut olayda, davalı … adına trafikte kayıtlı olan… plakalı aracın sürücüsü davalı …’nin davalı … Taşımacılık A.Ş’nin çalışanı olduğu ve işleten sıfatı bulunduğu iddia edilmiş ise de davalı … Taşımacılık A.Ş vekili yargılama aşamasında müvekkilinin işleten sıfatı bulunmadığını ileri sürmüş, mahkeme tarafından bu konuda yeterli bir araştırma yapılmamıştır.
O halde; mahkemece, yukarıda açıklandığı üzere trafik kaydına göre malik olmayan kişi ya da hükmi şahsiyetlerin gerçekte aracın işleteni olduğu hususunda ispat yükünün davacı taraf üzerinde olduğu hususu da göz önünde bulundurularak, davacı yanın bu yöndeki delillerinin sorulması, buna göre taraflar (araç kayıt maliki ve davalı şirket) arasında tanzim edilen sözleşme olup olmadığı, varsa sözleşme şartlarının ne olduğu, davalı …’ün davalı … Taşımacılık A.Ş adına taşımacılık yapıp yapmadığı, davalı aracının bu şirket adına ne şekilde çalıştığı, sonuç olarak yukarıda açıklanan ilkeler ışığında davalı… Taşımacılık A.Ş’nin işletenlik sıfatının bulunup bulunmadığı, dolayısıyla davalının pasif husumet ehliyetinin varlığı hususları tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı … şirketi vekili ile davalı … vekilinin tüm, davalı… Taşımacılık A.Ş vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı… Taşımacılık A.Ş vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, duruşmada vekille temsil olunmayan davacılar ile davalı… Taşımacılık A.Ş. yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, aşağıda dökümü yazılı 2.021,43 TL kalan harcın temyiz eden davalılar … ile Hür … A.Ş’den alınmasına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı… Taşımacılık A.Ş.’ye geri verilmesine 22/11/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
(Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı … vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, 22.09.2014 tarihinde davacının yolcu olduğu aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında davacının yaralandığını belirterek, aracın trafik sigortacından ve yolbakımını yapmayan Kanalizosyon ve Su İdaresi Genel Müdürlüğü karşı, fazlaya dair hakkını saklı tutmak kaydıyla 10.000,00 TL maluliyetine ilişkin zararının tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 110.266,43 TL’ye yükseltmiş, 50.000,00 TL manevi tazminat talep etmiştir.
Davalılar, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabulü ile maddi tazminat yönünden: 110.266,43TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı Hatay Büyükşehir Belediyesi yönünden olay tarihinden (22.09.2014) itibaren, diğer davalı … yönünden dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, manevi tazminat yönünden, 20.000,00TL manevi tazminatın olay tarihinden (22.09.2014) itibaren yasal faizi ile birlikte davalı Hatay Büyükşehir Belediyesinden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı … vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı … vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarara dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece, yargılama sırasında, kusur durumlarının belirlenmesi yönünden, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesince düzenlenen 05.06.2015 tarihli raporda üç adet yolcunun kamyonetin kabin kısmında yolculuk etmekte oldukları kabul edilerek kusur dağılımı yapılmış, hükme esas alınmıştır. Oysa kazanın hemen akabinde trafik polislerince tutulan kaza tespit tutanağında ise dava dışı yolcu …’nün beyanına göre düzenlenmiş olup açık kasa kısmında seyir ettiklerini beyan etmiştir.
Resmi makamlarca tutulan kaza tespit tutanaklarının aksi sabit oluncaya kadar geçerli bir belge olarak kabulü gerekir.
Hükme esas alınan rapor ile kaza tespit tutanağı arasında mübayenet bulunduğu anlaşılmakla kaza tespit tutanağı ile hükme esas alınan bilirkişi raporu arasındaki arasındaki çelişki giderilmeden hüküm kurulması isabetli değildir. Bu durumda, mahkemece,İstanbul Teknik Üniversitesi makine-trafik kürsüsünden ya da Karayolları Genel Müdürlüğü trafik-fen alanında uzman kişilerden oluşacak bilirkişi heyetinden, ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken hükümde yazılı olduğu şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi isabetsiz olup kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
3-Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği veya Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.
Maluliyetin haksız fiil sorumlusunun fiili sonucu oluştuğunun, yani haksız fiil ile maluliyet arasında illiyet bağı bulunduğunun da belirlenmesi sorumluluk açısından zorunludur.
Somut olayda, davacının maluliyetinin tespiti için Mustafa Kemal Üniversitesi Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı’ndan aldırılan ve hükme esas alınan 08.01.2016 tarihli raporda Sosyal Sigortalar Kurumu Sağlık İşlemleri Tüzüğü’ne göre %11.2 sürekli maluliyet belirlenmiştir.
22.09.2014 kaza tarihi itibari ile Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği yürürlükte bulunmaktadır. Bu durumda mahkemece Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu’ndan davacının maluliyet durumuna ilişkin kaza tarihi itibari ile yürürlükte bulunan “Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği” hükümlerine uygun yeni bir rapor aldırılarak karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.(HGK’nın 2013/17-2423, 2015/1661 sayılı ilamı da bu yöndedir.)
4-Davacı vekili, dava dilekçesinde harç yatırarak manevi tazminat talep etmemiş, manevi tazminat haklarını saklı tuttuklarını belirtmiş,13.04.2016 tarihli bedel artırım dilekçesi ile harcını yatırmak suretiyle 50.000,00 TL manevi tazminatın davalı …’nden tahsilini talep etmiştir.
Davacı vekilinin, dava dilekçesinde manevi tazminat talep etmediği, sonrasında bedel artırım dilekçesi ile harcını yatırmak suretiyle manevi tazminat talebinde bulunduğu, bu talebin yeni bir dava mahiyetinde olduğu ve tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilmesi gerekirken, davada başlangıçta talep edilmeyen manevi tazminat yönünden yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı … vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE;
(2), (3) ve (4) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle, davalı … vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA; peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı …’ne geri verilmesine 13.06.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.

1. BAŞVURU KONUSU UYUŞMAZLIK VE YARGILAMA USULÜNE İLİŞKİN BİLGİLER

1.1. Uyuşmazlık Konusu Olay ve Talep Karara bağlanmak üzere uyuşmazlık hakem heyetine tevdi edilen uyuşmazlığın konusu, aleyhe başvuru yapılan sigorta şirketi tarafından Motorlu Kara Taşıtları Birleşik Kasko Sigortası Poliçesi ile sigortalı olan XXX plakalı aracın, karışmış olduğu trafik kazası neticesinde, başvuru sahibinin %46,2 oranında malul kalması nedeniyle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100.000,00.-TL manevi tazminatın ve yargılama giderlerinin tahsili talebine ilişkindir.

1.2. Başvurunun Hakeme İntikaline ve İncelenmesine İlişkin Süreç Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan başvurunun 5684 sayılı Kanununun 30. Maddesi’ nin 1. Fıkrasında belirtilen yasal şartlara uygunluğunun incelenmesini müteakip, dosya Uyuşmazlık Hakem Heyetimize tevdii olunmuş ve 06.04.2018 tarihinde koordinatör hakeme teslim edilerek yargılamaya başlanmıştır. Dosya içeriği üzerinde yapılan inceleme sonucunda, uyuşmazlığın mahiyeti ve dosya mevcudu itibariyle, Sigorta Tahkim Usulü ve Sigorta Hakemlerine İlişkin Tebliğ hükümleri ile Sigortacılık Kanunu m.30/22 hükmü nazara alınarak, 6100 Sayılı HMK’ nın 424 ve 429. maddeleri hükümleri gereğince duruşma yapılmasına gerek olmadığına karar verilmiştir. Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından alınan 16/05/2018 tarihli ara kararla, başvuran vekiline, kaza tespit tutanağının okunaklı bir suretini ibraz etmesi için, başvuru sahibine ait vukuatı nüfus kayıt tablosunu ibraz etmesi için, başvuru sahibi kaza tarihinde çalışıyor ise kaza tarihinden geriye dönük 3 aylık maaş bordrosunu ve SGK hizmet cetvelini ibraz etmesi için işbu ara kararın tebliğinden itibaren 7 günlük kesin süre verilmesine, aksi takdirde hesaplamada asgari ücretin baz alınacağının ihtarına, diğer hususların yukarıda yer alan ara kararın yerine getirilmesinden sonra değerlendirilmesine karar verilmiştir. Söz konusu ara karar taraflara Sigorta Tahkim Komisyonu’ na bildirilen e-posta adresine mail yolu ile tebliğ edilmiştir. Başvuran vekili 16.05.2018 tarihli mail ekinde, ölümlü/yaralanmalı trafik kazası tespit tutanağı fotokopisini, nüfus kayıt örneği fotokopisini, SGK hizmet cetveli fotokopisini ibraz edilmiştir. Dosya içeriği incelenmiş, başkaca bir araştırmaya gerek olmadığına kanaat getirilmiş ve uyuşmazlık hakkında karara varılmış ve yargılamaya son verilmiştir.

2 2. TARAFLARIN ORTAYA KOYDUĞU MADDİ VE HUKUKİ İDDİALAR

2.1. Başvuru Sahibinin İddia, Delil ve Talepleri Başvuran vekili, aleyhe başvuru yapılan sigorta şirketi tarafından Motorlu Kara Taşıtları Birleşik Kasko Sigortası Poliçesi ile sigortalı olan XXX plakalı aracın, karışmış olduğu trafik kazası neticesinde, başvuru sahibinin %46,2 oranında malul kalması nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100.000,00.-TL manevi tazminatın ve yargılama giderlerinin tahsiline karar verilmesi gerektiğini beyan ve iddia ederek başvurunun kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Başvuran vekili, sigorta şirketine yapılan başvuru fotokopisini, birleşik kasko sigorta poliçesi genişletilmiş kasko fotokopisini, ölümlü/yaralanmalı trafik kazası tespit tutanağı fotokopisini, ifade tutanakları fotokopisini, XXX plakalı araç ruhsat fotokopisini, XXX Üniversitesi Adli bilimler Enstitüsü Müdürlüğü Tıp Bilimleri Anabilim Dalı Başkanlığı’ nın 10/01/2018 tarihli Adli Kurul Raporu fotokopisini delil olarak göstermiştir.

2.2. Sigorta Kuruluşunun İddia, Delil ve Talepleri Sigorta şirketi vekili, uyuşmazlığa konu kazaya karışan araç müvekkil şirket nezdinde XXX numaralı Motorlu Kara Taşıtları Kasko Poliçesi ile sigortalı olduğunu, işbu poliçede, manevi tazminat taleplerini de teminat kapsamına alacak şekilde, Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası teminatı bulunduğunu, ancak manevi tazminatın zenginleşme aracı olmadığını, bu yöndeki talep hakkında hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılması gerektiğini, başvuru sahibinin talep ettiği manevi tazminat tutarı fahiş olduğunu, olayın özellikleri göz önünde bulundurulduğunda manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. Sigorta şirketi vekili tarafından vekaletname ve poliçe fotokopisi delil olarak ibraz edilmiştir.

3. UYUŞMAZLIĞA UYGULANACAK HÜKÜMLER

Uyuşmazlığın çözümünde 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, Borçlar Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik, Avukatlık Kanunu, Yargıtay içtihatları, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları, Kasko Sigortası Genel ve Özel Şartları dikkate alınmıştır.

4. DEĞERLENDİRME, GEREKÇELİ KARAR

4.1. Değerlendirme Tarafların iddia ve savunmaları ile dosya mevcudu incelendiğinde , söz konusu ihtilafın başvuru sahibinin manevi tazminat talebine ilişkindir.

4.2.Gerekçeli Karar 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1459. Maddesi, sigortacının, sigortalının uğradığı zararı tazminle mükellef olduğunu hükme bağlamıştır. Kasko sigortası, TTK’ da ayrıca 3 düzenlenmemiş olmakla zarar sigortaları içerisinde yer alan bir mal sigortası türüdür. Kasko sigortası, rizikonun gerçekleşmesi sonucunda sigorta konusu motorlu aracın uğrayacağı hasarları karşılamaya yönelik bir mal sigortası şeklidir.

Kasko Sigortası Genel Şartları A.1 maddesine göre sigortanın kapsamı belirlenmiştir. Buna göre sigortacı, sigortalının poliçede belirtilen ve karayolunda kullanma izni olan motorlu ve motorsuz kara araçlarından, römork veya karavanlardan iş makinelerinden, lastik tekerlekli traktörler, diğer zirai tarım makinelerinden doğan menfaatin aşağıda belirtilen risklerin gerçekleşmesi sonucunda doğrudan uğrayacağı maddi zararları temin etmektedir. Manevi tazminat talepleri, Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’ nın 3. maddesinde belirtildiği üzere, ek sözleşme ile teminat kapsamı içine alınabilir. Dosyaya sunulan XXX numaralı poliçenin 16. sayfasında, “Artan Mali Sorumluluk Manevi Tazminat Klozu” başlığı altında manevi tazminata ilişkin taleplerin teminat altına alındığı görülmüştür. Borçlar Kanunu’ nun 56. maddesi, ‘Hakim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.’ hükmünü içermektedir. Manevi tazminata ilişkin kıstaslar ise yerleşik Yargıtay kararlarında belirlenmiştir. Buna göre, manevi tazminat bir ceza niteliği taşımadığı gibi, gerçek anlamda bir tazminat da olmaması sebebiyle, bir zararın karşılanmasını da amaç edinemeyeceği, bu sebeple mağdurda veya zarar görende bir huzur hissi ve bir tatmin duygusu oluşturmak içindir. Diğer taraftan, hükmedilen manevi tazminat tutarı, bir tarafın sebepsiz zenginleşmesine sebebiyet vermemeli ancak sadaka niteliğinde de olmamalıdır. Başvuran vekili tarafından başvuru sahibinin SGK hizmet cetveli ibraz edilmiş, ekonomik ve sosyal durumuna ilişkin başkaca açıklama yapılmamıştır. Ölümlü/yaralanmalı trafik kazası tespit tutanağının incelenmesinde, XXX plakalı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğu belirtilmiştir. Dosyaya sunulan XXX Üniversitesi Adli bilimler Enstitüsü Müdürlüğü Tıp Bilimleri Anabilim Dalı Başkanlığı’ nın 10/01/2018 tarihli Adli Kurul Raporunun incelenmesinden, başvuranın bir omurun (vertebra) ezilmesi veya parçalı kırıkları nedeniyle başvuranın %46,2 oranında sürekli iş göremez olduğunun tespit edildiği, yine dosyaya sunulan nüfus kayıt örneğinden başvuranın kaza tarihi itibariyle 32 yaşında ve evli olduğu anlaşılmıştır. Başvuran vekili tarafından başvuru formunun ‘Netice ve Talep’ bölümünde faiz talep edilmediğinden taleple bağlılık ilkesi gereği faiz hususunda herhangi bir karar oluşturulmamıştır. Başvuran vekili tarafından dosyaya sunulmuş olan belgeler ve dosyada bulunan bilgiler dahilinde, TTK, sigorta poliçesi genel ve özel şartları, poliçenin manevi tazminata ilişkin özel şartı ve BK hükümleri, tarafların ekonomik sosyal durumu, kusur ve maluliyet oranları 4 dikkate alınarak, başvurunun kısmen kabulü ile 40.000,00.-TL manevi tazminata hükmedilmesi gerekmiştir.

5. KARAR

Yapılan değerlendirmeler ve belirtilen gerekçeler neticesinde;

1. Başvurunun kısmen kabulü ile 40.000,00.-TL manevi tazminatın sigorta şirketinden alınarak başvuru sahibine verilmesine,
2. Başvurunun kısmen kabulüne karar verildiğinden, başvuran tarafın yapmış olduğu 1.500,00.-TL başvuru ücreti, 8,20.-TL baro pulu, 5,20.-TL vekaletname suret harcı olmak üzere toplam 1.513,40.-TL’ den 605,36.-TL’ nin sigorta şirketinden alınarak başvuru sahibine verilmesine,
3. Başvuru sahibi vekille temsil edildiğinden 30.12.2017 tarihli, 30286 Sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan AAÜT’ nin 17. maddesi gereğince hesaplanan 4.750,00.-TL vekalet ücretinin sigorta şirketinden alınarak başvuru sahibine verilmesine,
4. Sigorta şirketi vekille temsil edildiğinden 30.12.2017 tarihli, 30286 Sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan AAÜT’ nin 17. maddesi gereğince hesaplanan 1.390,00.-TL vekalet ücretinin başvuru sahibinden alınarak sigorta şirketine verilmesine, 5684 sayılı Kanunun 30/12. maddesi hükmü gereği, kararın bildirim tarihinden itibaren 10 gün içinde Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde itiraz yolu açık olmak üzere oy çokluğu ile karar verildi. 29/06/2018